عمل جراحی لیزیک و پی آر کی

لیزیک یکی از دقیقترین روشهای جراحی عیوب انکساری چشم محسوب میشود که پرتوهای دریافتی نور را به درستی روی قرنیه چشم متمرکز میکند. هدف از انجام لیزیک رسیدن به دیدی واضح و شفاف میباشد.
استفاده از عمل جراحی لیزیک در موارد زیر توصیه میشود:

  • نزدیکبینی: هنگامی که فرد دارای کره چشم بزرگی باشد یا انحنای قرنیه به شکلی باشد که نور جلوی شبکیه متمرکز شود، دید اشیاء دور دست برای وی سخت میشود.
  • دوربینی: در مقابل هنگامی که فرد دارای کره چشم متوسطی باشد یا انحنای قرنیه به شکلی باشد که نور پشت شبکیه متمرکز شود، دید اشیاء نزدیک و در مواردی دور دست برای وی سخت میشود.
  • آستیگماتیسم: اگر قرنیه دارای شکل نامنظم یا اعوجاج باشد، آستیگماتیسم رخ میدهد که دید اشیاء نزدیک و دور دست دچار مشکل میشود.

مانند هر عمل جراحی دیگری، لیزیک نیز دارای عوراضی میباشد که عبارت است از:

  • در افراد نزدیکبین استفاده از لیزیک اغلب با حذف بسیار کم بافت قرنیه همراه میباشد؛ در نتیجه بیمار به دید واضح و شفاف نخواهد رسید و نیاز به جراحی مجدد میباشد.
  • در مقابل این احتمال وجود دارد که طی عمل لیزیک بافت بیش از حدی از دست برود. در چنین شرایطی اصلاح قرنیه مشکلتر میشود.
  • بعد از عمل لیزیک این احتمال وجود دارد که وضعیت بینایی به شرایط قبل از عمل بازگردد. از علل موثر در این زمینه میتوان التیام ناقص زخمها، عدم تعادل هورمونی و یا بارداری اشاره کرد.
  • در موارد بسیار اندکی ممکن است فرد بینایی خود را از دست بدهد یا اینکه دید واضح یا شفافی نداشته باشد.
  • آستیگماتیسم: اگر حذف بافتها به شکل نامنظمی انجام بگیرد فرد دچار مشکل آستیگماتیسم میشود. در چنین موارد عمل مجدد، استفاده از عینک یا لنزهای تماسی نیاز میشود.
  • بعد از جراحی لیزیک، ممکن است فرد برای دیدن اشیاء در شب با مشکل روبهرو شود. در چنین مواردی فرد دچار تاری، دوبینی و یا ديدن هالههاي نور اطراف منابع نوراني میشود.
  • خشکی چشم: لیزیک سبب کاهش تولید اشک در چشمان میشود که به مدت 6 ماه ممکن است به طول انجامد. خشکی چشم از کیفیت بنایی میکاهد. استفاده از قطره چشم میتواند بسیار سودمند باشد. در شرایط بسیار وخیم ممکن ات فرد مجدد تحت عمل قرار گیرد تا مجاری اشک بررسی کامل شود.
  • عوارض ناشی از لایهبرداری: عمل لیزیک شامل برداشتن لایهای از سطح جلویی قرنیه است. این لایه با لولایی به سطح قرنیه متصل بوده که بعد از بلند کردن آن از سطح قرنیه، لیزر برای بازسازی و تغییر انحنای آن انجام میشود . در آخر لایهی مزبور مجددا به روی سطح قرنیه برگردانده شده و لنز پانسمان گذاشته میشود. در این شرایط فرد بیمار متعاقبا دچار عفونت، التهاب و افزایش ترشح اشک شود. اگر کار لایه برداری قرنیه به درستی انجام نشود ممکن است لایهی بیرونی (بافت اپیتلیوم) به خوبی به بخش زیرین خود نچسبیده و به صورت غیرطبیعی رشد کند.

عوامل افزایش دهنده خطر

عوامل مشخصی وجود دارند که خطرات عمل لیزیک را افزایش میدهند که توصیه میشوند پزشکان از انجام این عمل جراحی منصرف شوند:

  • بیماریهای خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید
  • شرایط نقص ایمنی که توسط بیماریهایی مانند HIV یا مصرف داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی رخ میدهد.
  • خشکی چشم مستمر
  • بینایی ناپایدار به دلیل مصرف داروی خاص، تغییرات هورمونی، بارداری، شیردهی یا پیری
  • قوز قرنیه، التهاب قرنیه، یووئیت، بیماری تب خال در اطراف چشم، آب سیاه، آب مروارید، آسیب به چشم یا سایر اختلالات مربوط به پلک چشم

انجام عمل لیزیک در موارد زیر تجویز نمیشود:

  • دید کلی تقریبا خوبی دارد
  • مردمک درشت یا قرنیه نازکی دارد
  • مشاغل خاص که ممکن است روی بهبودی فرد اثرگذار باشد
  • مشکل چشمی مربوط به سن مانند پیرچشمی
  • ورزشهای دارای برخورد که امکان ضربه به صورت وجود دارد.

توصیه میشود قبل از تصمیمگیری درباره عمل جراحی لیزیک با پزشک متخصص چشم مشورت نموده تا کاملا مزایا و معایب آن را در نظر بگیرید.

پی.آر.کی

پی.آر.کی از اولین عملهای جراحی برای رفع عیوب انکساری چشم میباشد که برای اصلاح نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم به کار میرود.
در مقایسه با عمل لیزیک، طول مدت بهبودی عمل پی.آر.کی کمی طولانیتر میباشد. با این وجود، این عمل به طور گستردهای انجام میشود و در مواردی مزایای قابل توجهی در مقایسه با لیزیک دارد.
مکانیسم این عمل مشابه لیزیک میباشد. به بیان دیگر، توسط لیزر در قرنیه تغییر شکل صورت میگیرد تا نور به درستی روی شبکیه متمرکز شود و بینایی فرد بیمار بهبود پیدا کند.
تفاوت اصلی بین پی.آر.کی و لیزیک در شیوهی دسترسی به محل درمان میباشد. به این صورت که در لیزیک لایهی بیرونی برداشته شده و شکل لولا به سطح قرنیه متصل میشود تا درمان انجام شود. این در حالی است که در پی.آر.کی تمام لایهی خارجی برداشته و حذف میشود. در هر دو روش به کمک لیزر اگزایمر لایهی استروما تراش داده شده تا عیوب انکساری مرتفع گردد.
نوع دیگری از جراحی پی.آر.کی وجود دارد که لیزک یا لازک نامیده میشود. در اين عمل پس از برداشتن لایه اپي تليوم (توسط ترفین)، سطح قرنيه همانند عمل پی.آر.کی با استفاده از ليزر اگزايمر تراش داده ميشود. پس از تكميل اين مرحله جراح با دقت اپي تليوم را به جاي خود برميگرداند. لیزک در مقایسه با جراحی پی.آر.کی بهبودی بسیار آرامی دارد زیرا ترمیم لایه اپی تلیوم در مقایسه با رشد مجدد آن بسیار زمانبر میباشد.

پی.آر.کی در مقایسه با لیزیک

اغلب نتایج درمانی پی.آر.کی و لیزیک با یکدیگر قابل مقایسه میباشند اما بهبودی اولیه پی.آر.کی در مدت طولانیتر به دست میآید که به دلیل رشد مجدد سلولهای اپی تلیوم میباشد. بهعلاوه، احتمال عفونت چشم و تیرگی دید نیز وجود دارد.
با وجود این موارد، روش جراحی پی.آر.کی از این مزیت برخوردار است که به دلیل عدم اتصال لایه بیرونی به قرنیه، تمام ضخامت لایه استروما برای درمان با لیزر در دسترس میباشد. لذا در مواردی که قرنیه نازک میباشد یا فرد قبلا تحت عمل لیزیک بوده، استفاده از پی.آر.کی توصیه میشود. از طرفی دیگر، طی پی.آر.کی احتمال برداشتن بیش از حد بافت قرنیه به حداقل میرسد.

چگونه پی.آر.کی انجام میشود؟

در پی.آر.کی ابتدا لایه اپی تلیوم در مرکز قرنیه توسط الکل و ابزار خاص جراحی برداشته میشود. سپس، سطح قرنيه با استفاده از ليزر اگزايمر تراش داده ميشود تا انحنای آن به دقت تنظیم شود. در آخر لنز پانسمان گذاشته میشود. سلولهای جدید اپی تلیوم طی پنج روز مجدد رشد میکنند که در ادامه با نظر پزشک معالج میتوان پانسمان را برداشت.

ملاحظات مورد نیاز درباره پی.آر.کی

قبل از عمل: ابتدا به دنبال پزشک خبرهای در زمینه پی.آر.کی باشید. در ادامه فرد تحت معاینه کامل چشم و بررسیهای زیر برای استفاده از لیزر قرار میگیرد:

  • سایز مردمک
  • رطوبت چشم و ارزیابی خطر خشکی چشم
  • انحنای قرنیه
  • ضخامت قرنیه

پزشک متخصص همچنین سلامت عمومی فرد، تاریخچه پزشکی و استفاده از سایر درمانهای دارویی را در نظر میگیرد. افرادی که از لنز استفاده میکنند، میبایست قبل از معاینه چشم برای مدتی لنز را کنار گذاشته؛ زیرا لنز روی شکل طبیعی قرنیه اثر میگذارد.

حین عمل: پی.آر.کی به صورت سرپایی به مدت 15 دقیقه انجام میشود. پزشک معالج ممکن است از تجویز خفیف دهانی آرام بخش برای آرامش هر چه بیشتر بیمار بهره گیرد.
از قطره چشم بیحس کننده نیز استفاده میشود. برای باز نگهداشتن پلکها، اسپکولوم به کار میرود. حین جراحی، از فرد بیمار خواسته میشود که به نور مشخصی نگاه کند تا چشم پزشک قادر باشد همزمان با ارسال پالسهای نور به قرنیه، داخل چشم را با میکروسکوپ بررسی کند.
انرژی لیزر بافتهای مورد نظر را در اندازه میکروسکوپی حذف میکند و به قرنیه شکل منظمی میدهد. بیش افراد طی عمل هیچ گونه ناراحتی گزارش نکردهاند؛ با این حال ممکن است فشار روی چشم افزایش یابد.
پی.آر.کی روی هر چشم به صورت جداگانه انجام میشود (یکی پس از دیگری در یک روز به مدت 5 دقیقه). البته امکان انجام عمل با فاصله زمانی نیز وجود دارد.
بلافاصله بعد از عمل: از فرد خواسته میشود که برای مدت کوتاهی استراحت کند تا بعد از آن قادر به بازگشت به منزل باشید (البته بایستی فردی شما را به آنجا ببرد).
پزشک معالج معمولا داروهای آنتی بیوتیک، ضدالتهاب و تسکین دهنده درد تجویز میکند تا ناراحتیهای احتمالی را کاهش داده و روند بهبود را تسریع کند. توجه به توصیههای پزشکی الزامی میباشد. برای اطمینان از روند بهبود درمان، در چندین هفته بعد از عمل در جلسات معاینه و پیگیری حضور منظم داشته باشید.
با در نظر گرفتن دوره طولانی مدت درمان پی.آر.کی در مقایسه با لیزیک، یک تا سه هفته بعد از جراحی فرد قادر خواهد بود که رانندگی نماید. با وجود این، فرد سه تا شش ماه بعد از این جراحی به دیدی شفاف و پایدار خواهد رسید.

فمتولیزیک

لیزیک که یکی از شایعترین، دقیقترین و بیخطرترین روشهای جراحی عیوب انکساری محسوب میشود، یک جراحی دو مرحلهای است که بر روی قرنیه فرد انجام میگیرد.فمتولیزیک یکی از جدیدترین روشهای اصلاح نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم است. تمام موارد توسط لیزر اکسایمر انجام خواهد شد و بدون عارضه خواهد بود.

جراحی فمتولیزیک چگونه است؟

از نظر مراحل انجام جراحی، فمتو لیزیک بسیار شبیه لیزیک است با این تفاوت که در لیزیک ایجاد برش در قرنیه ( فلپ ) به صورت مکانیکال و با استفاده از تیغه و دستگاه میکروکراتوم انجام میشود. ولی همین روش در فمتو با استفاده از لیزر و با ضخامت قابل قبولتر و با دقت فوق العاده بالا انجام میشود. در حال حاضر فمتو لیزیک از پرطرفدارترین روش های اصلاح عیوب انکساری در اروپا و آمریکا است.

مراحل فمتو لیزیک

۱. بااستفاده از قطره چشم بی حس میشود .

۲. پس از ایجاد بی حسی فمتو لیزر تحت کنترل کامپیوتر به عمق مشخصی از بافت قرنیه تابانده شده و برش نازکی در سطح قرنیه ( در حدود 90 تا 110 میکرون ) ایجاد میشود.

۳. بسته به نوع و مقدار عیب انکساری ، شکل قرنیه با استفاده از اکسایمر تغییر داده میشود.

۴. لایه ی برش خورده به جای اولیه خود بر گردانده میشود تا به عنوان یک پانسمان طبیعی از بافت جراحی شده محافظت نماید. این لایه سریعا جوش میخورد و نیازی به بخیه نیست.

مزایای جراحی فمتولیزیک

عوارض کمتر

بهبود سریع: اغلب بیماران پس از یک یا دو روز میتوانند به فعالیتهای روزمره باز گردند. غالبا درد وجود ندارد و بعد از 24 ساعت دید مفیدی ایجاد میشود. در آر.کی. (برش قرنیه) و پی.آر.کی. (لیزر) ناراحتی ها بیشتر است.
حفظ ساختمان طبیعی قرنیه: لایه نازک برداشته شده بعد از چند روز کاملاٌ محکم می گردد، به شکلی که با پلک زدن یا مالش چشم جابجا نمی شود. در عمل لیزیک بر خلاف عمل آر.کی. یا برش قرنیه، استحکام قرنیه و مقاومت آن در مقابل ضربه کاهش نمی یابد.
پایداری طولانی مدت اثر عمل: اغلب مطالعات نشان می دهد که در عرض 6-3 ماه نمره چشم ثابت می شود، چرا که پس از این مدت تغییر ناچیزی در ساختمان قرنیه و ترمیم متعاقب آن ایجاد می شود.
کاهش عوارض ناشی از عفونت و یا تورم.
کاهش عوارض ناشی از فلپ مثل سوراخ شدن، آزاد شدن کامل، برش نامنظم و….

برش های قرنیه نازک تر

قابلیت برش فلپ های نازکتر برای اصلاح عیب انکسار در قرنیه های نازکتر و عیوب انکساری بالاتر لایه نازک برداشته شده بعد از چند روز کاملاٌ محکم می گردد، به شکلی که با پلک زدن یا مالش چشم جابجا نمی شود. در عمل لیزیک بر خلاف عمل آر.کی. یا برش قرنیه، استحکام قرنیه و مقاومت آن در مقابل ضربه کاهش نمی یابد.

پیش بینی بهتر برای ضخامت قرنیه

به دلیل اینکه جراح قبل از انجام عمل جراحی کاملا فرم، ضخامت، سایز و موقعیت قرنیه را میداند در نتیجه بیمارانی که نمره چشم بالاتری دارند می توانند از بهبودی بالاتری برخودار شوند. به این دلیل که جراح بلافاصله پس از برش قرنیه در مورد جایگذاری درست آن میتواند تصمیم دقیق تری بگیرد.

دستورات قبل از جراحی لیزیک – فمتولیزیک:

پزشک قبل از انجام عمل جراحی یکبار اندازه گیری های لازم برای جراحی را انجام خواهد داد.
بیهوشی موضعی با استفاده از قطره چشم.

دستورات حین از جراحی لیزیک – فمتولیزیک:

توجه داشته باشید که این اعمال دردناک نیستند و همکاری شما نقش بسیار مهمی در حصول نتیجه مناسب دارد. بنابراین آرامش خود را حفظ کنید و به دستورات پزشک در حین جراحی توجه کنید.
در طول عمل به نور قرمز یا سبز چشمک زن نگاه کنید و از حرکت دادن چشم ها و سر خودداری کنید.
مدت زمان لیزر بسته به این که از چه نوع لیزری استفاده می شود، کمتر از یک دقیقه و معمولا” 10 ثانیه است. بنابراین در طول مدتی که صدای لیزر را می شنوید چشم را حرکت ندهید.
نگران پلک زدن خود در حین عمل نباشید زیرا پلک های شما توسط وسیله ای از یک دیگر باز می شوند که بهتر است برای پیشگیری از درد، موقع عمل از فشار دادن پلک ها و اخم کردن پرهیز کنید.
دست ها را به محیط عمل نزدیک نکنید زیرا باعث آلودگی می شود.

دستورات بعد از جراحی لیزیک – فمتولیزیک:

به مدت ۳۰ دقیقه پس از عمل در اتاق مخصوص استراحت خواهید کرد.
در روز جراحی، رانندگی و استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی ممنوع است لذا وجود همراه با مریض الزامی می باشد.
داروی بعد از عمل فقط یک قطره چشمی می باشد.
پوشیدن عینک آفتابی به مدت ۲۴ ساعت الزامی است.
ویزیت بیمار پس از روز اول، هفته اول و ماه اول انجام خواهد شد.